توحید .:. آثار و مقالات رضا صنعتی

توحید .:. آثار و مقالات رضا صنعتی

در بخشی از مطالب این سایت به بیان تاریخ شهرستان کازرون (به ویژه تاریخ معاصر آن) پرداخته شده است. این از آن روست که هم نویسنده اهل کازرون است و هم اثر در حال نگارش وی به موضوع «انقلاب اسلامی در کازرون» اختصاص دارد.

آخرین نظرات

۲۱ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «آیت الله مصباح» ثبت شده است

 مباحثات: حجت‌الاسلام رضا صنعتی، از طلاب و دانش‌آموختگان جوان حوزه علمیه قم است و آثاری چون «مشروعیت آسمانی؛ ولایت فقیه در اندیشه سیاسی آیت الله هاشمی رفسنجانی» و «گفتمان مصباح؛ گزارشی از زندگانی و مواضع علمی سیاسی آیت الله مصباح یزدی» از جمله تألیفات اوست. آخرین کتاب او با عنوان «هاشمی در سال ۸۸» که سال‌ها در انتظار کسب مجوز از دولت دهم بود، با سر کار آمدن دولت یازدهم مجوز چاپ گرفت و به‌صورت موفقی وارد بازار کتاب شد؛ به‌طوری که در ماه اول انتشار، به چاپ هفتم رسید. وی در این گفت‌وگوی اختصاصی با مباحثات، دو مبنای «مشروعیت، مقبولیت» و «مشروعیت تلفیقی» درباره‌ی نظریه‌ی ولایت فقیه را تبیین کرده است. 

امروز در فضای رسانه‌ای و ذهنی جامعه ما، دو نظریه درباره ولایت فقیه، برجسته‌تر است؛ یکی نظریه مبتنی بر رأی مردم و نظریه دیگر مبتنی بر نصب الهی ولی فقیه. سوال اینجاست که این دو نظریه، در واقعیت بیرونی و در فضای عملی، چه تمایزها و چه تفاوت‌هایی ایجاد می‌کنند؟ آیا اختیارات ولی فقیه در این دو نظریه متفاوت است؟ آیا مطلقه بودن ولایت فقیه در یکی هست و در دیگری نیست؟ در یک کلام ثمره عملی این نظریه‌ها چیست؟

بسم الله الرحمن الرحیم. ضمن تشکر از شما و زحماتی که می کشید. ابتدا تذکر چند نکته را لاز می دانم. اول اینکه شاید بهتر بود این مصاحبه را با برخی از فضلای برجسته ی حوزه انجام می دادیم. بنده تنها بر اساس علاقه  ام،  پی گیری و مطالعاتی در این رابطه داشته ام اما هستند بزرگانی که حرف های بیشتری برای گفتن داشته باشند. نکته ی دوم آن که منظور ما از ولایت فقیه، حکومت فقیه است. بنده معتقدم شاید اگر ما از اول از تغبیر حاکمیت فقیه استفاده می کردیم، بهتر بود تا بگوییم ولایت فقیه؛ چون ولایت، معانی مختلفی دارد. ولایت ائمه ابعاد گسترده‌ای دارد اما ولایت فقیه، فقط به منای حکمرانی فقیه است و معنایی غیر از این ندارد. وقتی ما در طول تاریخ تشیع، ولایت ائمه را با همه معانی گسترده‌اش شناخته‌ایم و امروز می‌گوییم ولایت فقیه، ممکن است برخی تصور کنند که فقیه همه آن ولایت‌های ائمه را هم دارد.

نکته سوم این که: بنده به اختلاف نظرهای علمی موجود در این عرصه واقفم اما جداً معتقدم دعوا و جدل‌هایی که در فضای سیاسی جامعه رخ می دهد، فراتر از نظریات علمی است. این دعواها بیستر به عرصه عمل برمی‌گردد و کمتر ناشی از اختلاف نظر علمی است. چرا؟ چون گاهی افرادی که در این زمینه صاحب نظرند، یا لااقل افرادی که جامعه درباره نظر آنها حساس است، در عرصه نظر و در کلیات مبانی اتفاق دارند؛ به عنوان نمونه گروهی از اصولگرایان مخالف آیت الله هاشمی در یک مقطع برای توجیه تهاجم خود به ایشان ادعا می کردند که وی مشروعیت الهی فقیه را قبول ندارد و صرفا طرفدار نظریه ی انتخاب مردمی است. این موضوع مدتها دغدغه اصلی برخی از رسانه های آنها بود. اما وقتی در سخنان آقای هاشمی دقت می‌کردیم، می دیدیم که او هم تصریح دارد بر اینکه مشروعیت فقیه از طرف خداست. اما او در کنار این مساله این نکته را نیز برجسته می کرد که تا مردم نخواهند، فقیه نمی‌تواند حاکمیت داشته باشد. آقای هاشمی تاکیدهای زیادی روی نقش مردم می‌کند، اما به هر حال مبنایش این است که مشروعیت فقیه در عصر غیبت از طرف خداست. (ر.ک: مشروعیت آسمانی، ویرایش دوم، صص 98-104) حتی در خطبه مشهور ۸۸ که در خطبه اول جایگاه رأی مردم در حکومت امام علی (ع) را مطرح کردند، تصریح می کند که پیامبر اکرم (ص) به امیرالمومنین (ع) فرمودند که شما از طرف خدا حاکم هستید. بعد هم این مبنا را مبنای  جمهوری اسلامی معرفی می کند. (ر.ک: هاشمی در سال 88، ویرایش دوم، صص 124) اینکه او می گوید: از طرف خدا حاکم هستید یعنی چه؟ یعنی مشروعیت از طرف خداست. اما تا مردم نخواستند، شما نمی‌توانید حکومت کنید. این نظریه آیت الله هاشمی است که برخی از آن به عنوان نظریه انتخاب یاد می کردند.

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۱ ارديبهشت ۹۵ ، ۱۸:۱۳

توضیح: متن زیر قسمتی از ویرایش دوم کتاب مشروعیت آسمانی است.

***

مخالفت با تأکید آیت‌الله هاشمی بر عدم ضرورت حذف رهبری شورایی از قانون اساسی در حالی صورت می‌گیرد که برخی از مخالفان رهبری شورایی خود از فرض‌های دیگری سخن گفته‌اند که به مراتب از وضعیت ایده‌آل حاکمیت ولی‌فقیهِ واحد، تنزل یافته‌تر است.

به عنوان نمونه آیت‌الله مصباح یزدی در تبیین نظریه‌ی سیاسی خود در یکی از سخنرانی‌های پیش از خطبه‌های نمازجمعه‌ی تهران می‌گوید:

«از دیدگاه اسلام ساختار حکومت اسلامی مراتب گوناگونی دارد، مرتبه‌ی ایده‌آل آن وقتی تحقق می‌یابد که پیامبر یا امام معصوم در رأس حکومت قرار گیرد. مرتبه‌ی نازل‌تر از آن، این است که حکومت به فقیه جامع‌الشرایطی سپرده شود که از نظر علم، تقوا و مدیریت جامعه شباهت بیشتری به امام معصوم داشته باشد. نازل‌تر از این مرتبه نیز تصور دارد ـ چنان‌که فقها آن را در کتاب‌های خود به عنوان یک فرض فقهی مطرح کرده‌اند ـ و آن این است که اگر فقیه جامع‌الشرایط یافت نشد و یا اگر فقیهی که مردم به او دسترسی دارند فاقد قدرت مدیریت جامعه است، ولایت و حکومت به عدول مؤمنین سپرده می‌شود؛ چون نمی‌توان جامعه را به حال خود رها کرد و حکومتی برای آن تشکیل نداد. پس اگر امام معصوم حضور داشت، حکومت و ولایت او نهایت مطلوب است؛ و اگر معصوم حضور نداشت، بایسته است که فقیهی که اشبه به امام معصوم است حکومت را به دست گیرد. در صورت نبود چنین فقیهی، مؤمن عادلی حکومت را به دست می‌گیرد که عدالت و تقوای او در حدی است که مردم به او اعتماد می‌کنند و به اجرای احکام از سوی او رضایت می‌دهند، گرچه علم و دانش او در حد یک فقیه نیست. البته ما امیدواریم که همواره در جامعه‌ی ما علما و بزرگانی که صلاحیت رهبری و مدیریت جامعه را دارند، وجود داشته باشد تا بار سنگین رهبری جامعه را به دوش بگیرند؛ چنانچه خداوند متعال بر ما منت نهاد و نعمت وجود امام عزیز را به ما ارزانی داشت تا به نحو شایسته جامعه‌ی ما را رهبری کند و پس از او کسی را برای ما ذخیره کرد که شاگرد و خلف صالح آن امام می‌باشد و در تقوی، زهد، بینش سیاسی، رعایت مصالح مسلمین، مدیریت و رهبری جامعه‌ی اسلامی و صفات برجسته‌ی دیگر به آن عزیز شبیه‌تر و نزدیک‌تر است.»

۶ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۹ ارديبهشت ۹۴ ، ۲۰:۱۷
۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۳ ارديبهشت ۹۴ ، ۱۲:۵۹

توضیح: متن حاضر مصاحبه‌ی ماهنامه نسیم بیداری با اینجانب درباره‌ی مشروعیت، حکومت و جمهوریت از نگاه آیت الله مصباح است. متأسفانه علی‌رغم تعهدی که داده شده بود، بخش‌هایی از این مصاحبه نیز در هفته نامه‌ی مذکور سانسور شده است. شما را به مطالعه متن کامل این مصاحبه دعوت می‌کنم. مواردی که حذف شده است را با رنگ آبی مشخص کرده ام.

 

رأی و نظر مردم چه جایگاهی در اندیشه سیاسی آیت الله مصباح دارد؟

آیت‌الله مصباح معتقد است که بدون رأی، همراهی و نظر مردم امکان تحقق حکومت اسلامی وجود ندارد. به عبارت دیگر، در زمان غیبت امام معصوم (عج) تنها فقیهی امکان حکومت دارد که علاوه بر برخورداری از ویژگی‌هایی که تحت عنوان نصب عام الهی فقها لحاظ شده است از مقبولیت مردمی و همراهی اکثریت افراد جامعه نیز برخوردار باشد.

 

تشکیل حکومت اسلامی از منظر مصباح یزدی منوط به خواست عمومی مردم جامعه است یا اگر فردی بتواند با قوه قاهره زمام امور یک جامعه را در اختیار بگیرد نیز بر او واجب است که این کار را انجام دهد و حکومت اسلامی برپا کند؟

آیت‌الله مصباح در موضوع تشکیل حکومت اسلامی و مبنای مشروعیت آن هیچ تفاوتی میان حکومت امام معصوم (ع) و فقیه جامع الشرایط، قائل نیست. تنها تفاوت آنها در این است که ائمه‌ی معصومین (ع) به «نصب خاص» مشخص شده‌اند. یعنی در مورد ائمه، افراد مشخصی از جانب خداوند متعال به عنوان ولی مردم معرفی شده‌اند. اما در مورد حاکمیت فقها تنها یک «نصب عام» وجود دارد و از شخص خاصی به عنوان حاکم نام برده نشدهاست؛ لذا از میان فقها، هر که از همراهی اکثریت مردم برخوردار شد او حاکم خواهد بود. به هر حال همچنان که امام علی(ع) و دیگر ائمه(ع) برای تشکیل حکومت متوسل به قوه‌ی قاهره نشدند، فقیه جامع الشرایط نیز نمی‌تواند با زور تشکیل حکومت بدهد. البته مبارزه‌ فکری و سیاسی برای همراه کردن اکثریت مردم با حاکمیت الهی ولو اینکه همراه با خطرات جانی برای خود و یا دیگران باشد، را نمی‌توان توسل به قوه‌ی قاهره دانست. همچنان که در مقاطعی از تاریخ ائمه (ع) و یا در قیام امام خمینی (ره) شاهد این نوع اقدامات بودیم.

۱ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۵ آذر ۹۳ ، ۱۱:۳۰

هفته نامه پنجره

توضیح: متن حاضر مصاحبه‌ی هفته نامه اصولگرای پنجره (به مدیر مسئولی علیرضا زاکانی) با اینجانب درباره‌ی اختلاف روایت آیت الله هاشمی رفسنجانی و آیت الله مصباح یزدی درباره‌ی یک دیدار تاریخی است. متأسفانه علی‌رغم تعهدی که داده شده بود، بخش‌هایی از این مصاحبه در هفته نامه‌ی مذکور سانسور شده است. شما را به مطالعه متن کامل این مصاحبه دعوت می‌کنم. مواردی که حذف شده است را با رنگ آبی و مواردی که اضافه شده است را با رنگ قرمز مشخص کرده ام.

***

آقای صنعتی! نخستین کتابی که شما در کارنامه پژوهشی خود به ثبت رسانده اید، کتاب «مصباح دوستان» و پس از آن «گفتمان مصباح» است. پس از آن، به نگارش دو کتاب درباره ی شخصیت آیت الله هاشمی با عنوان «مشروعیت آسمانی؛ ولایت فقیه در اندیشه‌ی سیاسی آیت الله هاشمی» و همین اواخر «هاشمی در سال88» روی آوردید. با توجه به این پیشینه، مناسب دیدیم که پرسش‌هایی را درباره‌ی این دو شخصیت از شما بپرسیم.

با سلام و تشکر از شما و هفته نامه‌ی پنجره. بنده در حد اطلاعات خود در خدمت شما هستم.

یکی از موارد مهمی که در انتقادات صورت گرفته از آقای مصباح مطرح می‌شود، سابقه‌ی کمرنگ ایشان در فعالیت‌های مبارزاتی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی است. این در حالیست که شما دو کتاب درباره‌ی سوابق ایشان تألیف کرده‌اید که طبق اظهارات‌تان مبتنی بر اسناد ساواک درباره‌ی فعالیت‌های ایشان پیش از پیروزی انقلاب بوده است. این انتقاد را چگونه ارزیابی می‌کنید و برآیندتان از اسناد موجود درباره ایشان چیست؟

در ابتدا لازم می‌دانم توضیح دهم که کتاب «گفتمان مصباح» تنها به بیان سوابق مبارزاتی آیت‌الله مصباح اختصاص ندارد. بلکه گزارشی از مجموعه مواضع و چالش‌های پیرامون ایشان از پیش از پیروزی انقلاب تا پایان نهمین دور از انتخابات ریاست جمهوری است. به‌گونه‌ای که در هر موضوع ابتدا سخن مخالفان بیان و سپس مواضع ایشان تبیین می‌شود. به عبارت دیگر این امکان برای خواننده فراهم شده است که با خواندن سخنان هر دو طرف به قضاوت بنشیند.

۱۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۶ مهر ۹۳ ، ۱۹:۳۶

سایت مباحثات: حجت الاسلام رضا صنعتی، از طلاب و دانش‌آموختگان جوان حوزه علمیه قم است و آثاری چون «مشروعیت آسمانی؛ ولایت فقیه در اندیشه سیاسی آیت الله هاشمی رفسنجانی» و «گفتمان مصباح؛ گزارشی از زندگانی و مواضع علمی سیاسی آیت الله مصباح یزدی» را به جامعه سیاسی ایران عرضه کرده است. آخرین کتاب او با عنوان «هاشمی در سال ۸۸» که سال‌ها در انتظار کسب مجوز از دولت دهم بود، اخیرا و با سر کار آمدن دولت یازدهم، بالاخره مجوز چاپ گرفت و به صورت موفقی وارد بازار کتاب شد؛ به طور که در ماه اول انتشار، به چاپ هفتم رسید. مباحثات به بهانه انتشار این کتاب، مصاحبه‌ای با وی انجام داده است که در ادامه می‌خوانید.

- متشکر از اینکه مصاحبه با مباحثات را پذیرفتید. این روزها انتشار کتاب جدید شما خبرساز شده است. لطفا بفرمایید چه شد که به فکر نوشتن این کتاب افتادید.

حقیقت این است که از سال ۱۳۸۸ از یک سو شاهد هجوم رسانه‌ای یک جریان سیاسی و از سوی دیگر شاهد حمایت جریانی دیگر از آیت‌الله هاشمی رفسنجانی بودیم. البته اصل این هجوم و حمایت‌ها نسبت به ایشان چیز جدیدی نبود. نکتهٔ جدید در این میان تغییر ۱۸۰ درجه‌ای مواضع این دو گروه نسبت به عملکرد گذشتهٔ خودشان در قبال آقای هاشمی بود. به عنوان نمونه در جریان انتخابات مجلس ششم شما می‌توانید این جابه‌جایی در عملکرد را ببینید. جالب اینکه هر دو گروه برای توجیه رفتار خود مدعی بودند آقای هاشمی است که عوض شده، نه آن‌ها! به اصطلاح ملاک حال فعلی افراد است.

بنده به عنوان طلبه‌ای که در حد خودم، مواضع شخصیت‌ها و جریان‌های سیاسی را رصد می‌کنم و با فعالیت رسانه‌ای نیز تا حدودی آشنا هستم احساس کردم هیچ کدام از این دو گروه، یا هاشمی رفسنجانی را نشناخته‌اند، یا مصلحت خودشان را در ارائهٔ چهره و تفکرات واقعی او نمی‌دانند. تمرکز هر دو گروه نیز بر مواضع آقای هاشمی در سال ۸۸ بود. هر یک از آن‌ها برای اثبات مدعای خود به بخشی از مواضع او در این سال استناد می‌کردند و بخش‌های دیگر را نادیده می‌گرفتند. در واقع ملاک حال فعلی ایشان را تشخیص ناقص خودشان می‌دانستند. اواخر سال ۸۸ به این فکر افتادم که با گردآوری و دسته‌بندی موضوعی مواضع ایشان در این سال، گزارشی دقیق و واقعی از آن ارائه دهم؛ گزارشی که می‌دانستم مطالعهٔ آن به واسطهٔ دوری از تحریف، برای هر دو گروه تکان‌دهنده خواهد بود.

۲ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۹ خرداد ۹۳ ، ۲۳:۱۰

کتاب «هاشمی در سال ۸۸» به قلم رضا صنعتی ، نویسنده کتاب «مصباح دوستان» و «گفتمان مصباح» پس از دو سال و نیم توقیف، منتشر شد و در نمایشگاه کتاب امسال رونمایی می‌شود.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی آیین، کتاب «هاشمی در سال ۸۸» که در توجیه و تبیین مواضع هاشمی رفسنجانی تدوین شده با عناوینی نظیر “طرح دولت وحدت ملی”، “علت نگارش نامه به مقام معظم رهبری”، “راهکارهای وی برای حوادث پس از انتخابات”، “امتناع از اقامه نمازجمعه تهران” و “عدم حضور در مراسم تنفیذ و تحلیف احمدی‌نژاد”، پس از دو سال و نیم توقیف، در نمایشگاه کتاب سال ۹۳ رونمایی می‌شود.

پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، انتشارات سلمان فارسی در همین ارتباط اعلام کرد:

کتاب «هاشمی در سال ۸۸» گزارشی جامع از مواضع آیت‌الله هاشمی رفسنجانی از ابتدای فروردین ۱۳۸۸ تا پایان اسفندماه این سال است.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۶ فروردين ۹۳ ، ۱۵:۱۸

بدون شرح

 

آیت الله مصباح یزدی در تیر ماه 1384:

«خداى متعال را شاکریم که زمینه‌ى انتخاب چنین شخصیتى [دکتر احمدی‌نژاد] براى این دوره‌ى خاص از انقلاب را فراهم کرد و آیندگان به این نتیجه خواهند رسید که انتخاب، مشحون به کرامات و معجزات بود و از این رو توفیق شکر این نعمت را از خداوند خواستاریم...» (رضا صنعتی، گفتمان مصباح، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، چاپ اول، تابستان 1387، صص 881)

«دیشب یکى از دوستان حاضر در جلسه نقل کرد; قبل از برگزارى مرحله‌ى اول انتخابات به محضر یکى از علماى اهواز رسیدم. ایشان گفت: نگران نباشید، احمدى‌نژاد رئیس جمهور مى‌شود. ایشان گفته بود که شخصى شب بیست و سوم ماه رمضان در حال احیا، پیش از نیمه‌ى شب به خواب مى‌رود. در خواب به او ندا مى‌شود که بلند شو براى احمدى نژاد دعا کن، وجود مقدس ولى عصر (عج) دارند براى احمدى‌نژاد دعا مى‌کنند. مى‌گوید من حتى اسم احمدى‌نژاد را نشنیده بودم و اصلاً او را نمى‌شناختم! خود ایشان نیز در تاریخ دهم دى ماه قاطعانه گفته بود که من رئیس جمهور خواهم شد. کسانى با او شوخى مى‌کردند که این چه حرفى است مى‌زنى؟! چه کسى به تو رأى مى‌دهد؟! چه کسى تو را مى‌شناسد؟ گفته است این قول یادتان باشد، امروز 83/10/10 است، من رئیس جمهور خواهم شد! حالا خواب دیده یا کسى به او گفته است من نمى‌دانم!» (همان، ص 883)    

۴ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۰ ارديبهشت ۹۲ ، ۰۶:۳۳

تذکر: سایت پارسینه مقاله‌ای با عنوان «سیاست‌ورزی به سبک آیت الله فیلسوف» به قلم مصطفی مسجدی آرانی نوشته که بسیاری از نقل قول‌های آن مستند به کتاب گفتمان مصباح است.

مناسب دیدم متن کامل این مقاله را بدون اظهارنظر درباره‌ی محتوای آن در اینجا منتشر کنم.

***

مصطفی مسجدی آرانی :شنبه یازدهم آذر 91؛ سالن همایش‌های موسسه امام خمینی. آیت‌الله مصباح یزدی آمده تا سخنران یادواره شهدای موسسه‌اش باشد. از روی ویلچر برخاسته اما با کمک عصا راه می‌رود و روی صندلی می‌نشیند. سخنش را با یاد شهدا آغاز می‌کند اما اصل سخنش از گریز میان سخنرانی آغاز می‌شود: «انگیزه‌ها و اهداف مختلفی سبب می‌شود یک نفر جان عزیز خود را فدا کند، اما این انگیزه‌ها و اهداف از نظر ارزش بسیار متفاوت هستند.»

او سپس یکی از انگیزه‌های مهم را وطن پرستی می‌خواند و شروع به نقد این گرایش می‌کند و بعد از همه این‌ها جمله طلایی سخنرانی‌اش را می‌گوید: «شهدا همواره در وصیت‌نامه‌شان نه از آب و خاک، بلکه از اسلام سخن می‌گفتند، لذا سر دادن شعارهای ملی و مکتب ایرانی، خیانت به شهداست.» آذر ماه 1391 است و دو سال و سه ماه از روزی که اسنفدیار رحیم مشایی موضوع مکتب ایرانی را مطرح کرد، می‌گذرد.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۱ اسفند ۹۱ ، ۱۹:۴۷

گفتمان مصباحگروه کتاب تبیان - محمد بیگدلی: آیت‌الله مصباح یزدی از جمله شخصیت‌هایی است که فعالیت‌ها و مواضع وی قبل و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در خور مطالعه و بررسی عمیق می‌باشد.

پیش از پیروزی انقلاب اسلامی تحصیل در حوزه و بهره‌گیری از اساتید مبرز در علوم حوزوی او را یکی از فضلای مطرح حوزه علمیه ساخت. در کنار تحصیل علوم دینی مواضع سیاسی ایشان نیز بسیار مهم است که شرکت فعال در صحنه‌های مختلف انقلاب و مبارزه با اندیشه‌های التقاطی از جمله‌ی آنها است.

وی پس از پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار نظام جمهوری اسلامی در رد و مناظره با اندیشه‌های التقاطی و مارکسیستی، انقلاب فرهنگی در دانشگاه‌ها و تحول در حوزه‌ی علمیه قم و تربیت شاگردان بارز نقشی کم‌نظیر داشت.

اما نقش آیت‌الله مصباح پس از پیروزی حجةالاسلام والمسلمین خاتمی در انتخابات پنجمین دوره‌ی ریاست جمهوری و عملکرد جبهه‌ی دوم خرداد در تبلیغ شعار "تساهل و تسامح فرهنگی" بسیار بارز و برجسته شد که در ضمن این موضع‌گیری‌ها متحمل اتهامات فراوانی گشت.

۱۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۷ آبان ۸۹ ، ۱۲:۳۳

سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی نوشت: کتاب "گفتمان مصباح"، تالیف رضا صنعتی از انشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی به چاپ دوم رسید.

 مرکز اسناد انقلاب اسلامی در راستای تحقق اهداف خویش و شناساندن شخصیت‌های تأثیرگذار بی پیرایه ، افکار و موضع‌گیری آنها به چاپ این اثر اقدام کرده است که امید است راهگشای نسل‌های بعدی باشد .

" گفتمان مصباح " گزارشی ، گویا و روشنگر درباره‌ی سوابق مبارزاتی و مواضع فکری ، فرهنگی ، سیاسی و اقتصادی آیت‌الله مصباح یزدی از سال‌های پیش از پیروزی انقلاب اسلامی تا پایان نهمین دوره‌ی انتخابات ریاست جمهوری در سال 1384 است .

 

خرید کتاب 

بازتاب: سایت تبیان/ محمد بیگدلی

۱۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۶ آبان ۸۹ ، ۰۶:۳۱

«الملک یبقی بالعدل مع الکفر و لایبقی الجور مع الایمان»؛ این کلامِ حکیمانه‌‌ایست از پیامبر مکرم اسلام‌(ص) و حکایت از آن دارد که حکومت را ممکن است بتوان با کفر و بی‌دینی تداوم بخشید اما با ظلم و پایمال کردن حقوق دیگران هرگز!

توجه به مضمون این حدیث در هر دوره و زمانی خصوصاً برای جناح‌‌های سیاسی حاکم بر هر جامعه‌ از اهمیت بالایی برخوردار است.

رهبر معظم انقلاب نیز در 14 خرداد ماه امسال تذکر حکیمانه‌ای به بخشی از نیروهای انقلابی داده و از آنان خواستند تا ضمن رعایت تقوا، مراقب باشند تا در قضاوت‌ها، سخنان، نوشته‌ها و اقدامات خویش حتی نسبت به دشمنان و مخالفان خود نیز ظلمی روا ندارند.

به نظر حقیر؛ این تذکر رهبری یک توصیه‌ی اخلاقی صِرف نبود بلکه می‌توان آن را تأکیدی ظریف بر مهم‌ترین شرط تداوم حاکمیت جریان اصولگرایی (به معنای واقعی خود) دانست.

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۹ خرداد ۸۹ ، ۲۰:۲۰

مرکز اسناد انقلاب اسلامی/ تهران/ چاپ اوّل 1387.

«گفتمان مصباح»، در واقع گزارشی است از زندگانی و مواضع علمی ـ سیاسی آیت‌الله محمدتقی مصباح یزدی.

کتاب حاضر بر آن است تا با استناد به برخی منابع و اسناد و نیز تحلیل‌های نویسندة آن، مواضع اصلی و سیاسی آیت‌الله مصباح را بیش از پیش آشکار ساخته و در مقابل، قضاوت‌های ناروا دربارة ایشان را از اذهان بزداید. به عبارت دیگر این اثر در مقام دفاع از شخصیّت سیاسی آیت‌الله مصباح، مدّعیات بی‌اساس برخی از مطبوعات و سیاستمداران دربارة ایشان را طرح نموده و مورد نقد، بررسی و پاسخ قرار می‌دهد. برخی از ویژگی‌های این کتاب از این قرار است:

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۳ آبان ۸۸ ، ۱۲:۳۴

وبلاگ جریان احمدی نژاد: سخنان منتسب به آیت الله مصباح مبنی بر لزوم اطاعت از رییس جمهور حرف و حدیث‌های بسیاری را برانگیخته است. نویسنده ی این سطور نیز همچون بیش از  14 میلیون ایرانی دیگر در انتخابات ریاست جمهوری با تحقیق و در جهت عمل به تکلیف شرعی خود به آقای احمدی نژاد رأی نداده است. اما این مجوز آن نمی‌شود که پس از انتخاب آقای احمدی نژاد به عنوان رییس جمهور؛ عده‌ای با رفتارهای غیرقانونی به تخریب نظام بپردازند یا قیام علیه نظام را سامان دهند. گمان نمی‌کنم کسی با نقد و انتقاد از دولت مخالف باشد کما اینکه نویسنده خود یکی از منتقدان دولت است اما به هر حال مسئولیت ریاست جمهوری پس از تنفیذ رهبری شرعاً و قانوناً بر عهده‌ی دکتر احمدی نژاد قرار گرفته است و ایشان موظفند با توجه به «سوگند خود»، به بهترین شکل و بر اساس موازین شرعی، اخلاقی و قانونی و توجه به رهنمودهای رهبری و در نظر گرفتن انتقادات خیرخواهانه‌ی نخبگان جامعه خصوصاً علما و مراجع و نیز کارشناسان عرصه‌های مختلف، کشور را اداره کنند و لازمه‌ی اداره‌ی کشور امر و نهی به دولت و زیرمجموعه‌های وسیع آن در سراسر کشور است. وسعت این زیرمجموعه‌ها تا روستاهای دورافتاده‌ی کشور نیز می‌رسد. اگر اطاعت از دستورات رییس جمهور (تا زمانی‌که خلاف شرع و قانون نباشد) بر قو‌ی مجریه و زیر مجموعه‌ی وسیع آن لازم نباشد، چگونه‌ می‌توان کشور را اداره کرد؟!

نویسنده پس از خواندن سخنان منتسب به آیت الله مصباح بخاطر انسی که با صحیفه‌ی امام دارد ناخوداگاه به یاد سخنان آن امام عزیز پس از تشکیل دولت موقت در وجوب اطاعت از دولت بازرگان افتاد! این سخنان شباهت عجیبی به سخنان منتسب به آیت الله مصباح دارد. با امید به آنکه سرنوشت این دو دولت شبیه به هم نشود توجه شما را به عبارات امام جلب می‌کنم:

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۲۴ مرداد ۸۸ ، ۱۵:۴۴

پیش از این کتاب دیگری با عنوان «مصباح دوستان» به قلم اینجانب منتشر شد، لکن با توجه به نیازی که در تکمیل مباحث و رفع نواقص آن احساس می‌شد، به تکمیل و بازنویسی کتاب مذکور پرداختم که نتیجه‌ی کار، هم از نظر جامعیت، تنوع، حجم و فصل‌بندی مباحث و هم از نظر نوع پردازش مطالب تفاوت‌های بسیاری کرد، اما به دلیل بروز پاره‌ای اختلافات با طرف قرارداد قبلی [دفتر جریان شناسی تاریخ معاصر]، بنا بر این شد که دیگر کتابی با عنوان «مصباح دوستان» منتشر نشده و عنوان دیگری بر این مجموعه نهاده شود که در نهایت «گفتمان مصباح» به عنوان نام جدید کتاب انتخاب شد. 

(رضا صنعتی، گفتمان مصباح، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، چاپ اول، 1387، پیش‌گفتار، ص 35)

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۲۹ شهریور ۸۷ ، ۱۸:۵۵

شهروند امروز: حجت‌الاسلام «رضا صنعتی» نویسنده کتاب «گفتمان مصباح» است. فضای سال‌های اولیه دولت خاتمی‌و به چالش کشیدن اصلاح‌طلبان از سوی آیت‌الله محمدتقی مصباح یزدی، باعث شد که او روی این مباحث تمرکز و شروع به جمع‌آوری این اظهارات و بازتاب‌ها کند. صنعتی طلبه‌ای است که امروز در درس خارج فقه و اصول حضور می‌یابد و در هنگام بررسی این کتاب نیز در تبلیغ دینی به سر می‌برد. از این رو، با او تلفنی گفت‌وگو کردیم و روایت تدوین کتاب را از زبانش شنیدیم. او اگرچه در ابتدا، کتابی تحت عنوان «مصباح دوستان» نگاشت و در مجموعه هوادارن آیت‌الله منتشر شد، اما با بسط و بازنویسی آن، مسائل پس از انتخابات ریاست جمهوری 84 بر آن افزوده شد و «مرکز جریان شناسی تاریخ معاصر» تحت مدیریت «حمید رسایی» حاضر به انتشار آن نشد و «مرکز اسناد انقلاب اسلامی» مجموعه جدیدی را تحت نام «گفتمان مصباح» منتشر کرد و مطالب صریح و روشن نویسنده در نقش‌آفرینی آیت‌الله در حمایت از «محمود احمدی‌نژاد» را حذف نکرد.


۴ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۶ شهریور ۸۷ ، ۱۴:۲۰

توضیح: مقاله زیر به قلم فرید مدرسی در تاریخ 24 شهریور 1387 در ضمیمه هفته نامه شهروند امروز، ش 63، صص 12-14 منتشر شده است.

***

کتاب «گفتمان مصباح» کتابی است که به روشنی «دو مصباح» را به نمایش می‌گذارد؛ «مصباح مقابل خاتمی» و «مصباح مقابل هاشمی».

اگر احمدی‌نژاد کاندیدای محبوب آیت‌الله «محمدتقی مصباح‌یزدی» بود و بر کرسی قوه مجریه جمهوری اسلامی ایران تکیه زد تا سیاست‌های آیت‌الله را با یاری مریدانش اجرایی کند، اما در این کارزار جدید، ریزش نیرو هم ارمغانی دیگر بود که نصیب آیت‌الله شد.

نویسنده کتاب «گفتمان مصباح» که دیروز پیش‌نویس این کتاب را در قالب کتابی تحت عنوان «مصباح دوستان» منتشر کرده بود و هنوز هم در درس اخلاق آیت‌الله حضور می‌یابد، ناخودآگاه در مسیر نگارش کتاب دچار یک اوج و فرود می‌شود. آن زمان که مصباح در مقابل جبهه دوم خرداد و رئیس‌جمهور وقت «سیدمحمد خاتمی» می‌ایستد و از گفتمان خود دفاع و اصولگرایی را در مقابل محافظه‌کاری رقبای خاتمی متولد می‌کند و اصلاح‌طلبان هم در برابرش زبان در کام فرونمی‌برند و با شدت و حدت بر فراق مطبوعات خویش علیه او می‌تازند، نویسنده کتاب، از ادبیات و پی‌نوشت‌هایی سود می‌جوید که گویی شاگرد ارشد آیت‌الله است و دفاعیه‌نویسی او از تکالیف شاگردی به حساب می‌آید. اما آنگاه که آیت‌الله، رقبای دیروز را بر مسند قدرت سیاسی امروز نمی‌بیند و خودی‌هایی در برابر او قرار می‌گیرند که هم‌رای با او نیستند و بر فرماندهی این جبهه آیت‌اللهی دیگر (اکبر هاشمی رفسنجانی) نشسته است، انتقادات و هجمه‌ها نصیب هاشمی می‌شود و حواریون‌اش. اینجا کاتب دفاعیه برای آیت‌الله، وارد عرصه‌ای دیگر می‌شود و منش دیروز (فصول گذشته) را نمی‌پسندد و در گوشه‌گوشه صفحات، بسیار مودبانه و ریزبینانه خط بطلان بر آرای آیت‌الله می‌کشد. اگرچه مولف کتاب، در زمره شاگردان آیت‌الله قرار ندارد و در موسسه او حضور نمی‌یابد، اما نمادی از مخاطبان و مریدان دیروز آیت‌الله است؛ آنانی که هر هفته سخنرانی‌های پیش از خطبه‌های نماز جمعه را گوش می‌دادند، روزنامه‌های اصلاح‌طلب را به فحاشی متهم می‌کردند، هرباره در مجالس سخنرانی مراد خود حضور می‌یافتند و سطرسطر کتب استاد را بر دیدگان می‌نهادند و صحیفه‌ای برای مقابله با انحراف می‌خواندند.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۴ شهریور ۸۷ ، ۱۹:۲۹
۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۹ تیر ۸۷ ، ۱۰:۲۹
۴ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۰۹ تیر ۸۷ ، ۱۰:۲۶

بحث از منشأ مشروعیت حکومت‏ها و بخصوص حکومتِ مبتنى بر ولایت فقیه از جمله مهم‏ترین مباحثى است که مى‏بایست مورد تبیین و بررسى قرار گیرد.

نگارنده به همین مناسبت پیش از این در مقاله‏اى مفصل در روزنامه‌ی جمهورى اسلامى به تبیین این موضوع از دیدگاه آیت‏الله هاشمى رفسنجانى پرداخت.(1)

آقاى هاشمى نیز در مصاحبه‏‌اى که فصل‏نامه حکومت اسلامى به مناسبت نزدیکى انتخابات خبرگان رهبرى با ایشان داشت، به برخى از پرسش‏هاى مطرح درباره‌ی منشأ مشروعیت ولایت فقیه، مجلس خبرگان رهبرى و... پاسخ گفت. این مصاحبه مى‏توانست پایانى بر مناقشات اخیر در مسایلى چون دیدگاه وى درباره مشروعیت ولایت فقیه باشد اما متأسفانه باز هم برخى از گروه‏ها بى‏توجه به سخنان ایشان بر طبل لجاجت و تعصب کوبیده و در آخرین اقدام خود در هفته نامه «پرتو سخن» و فصل‏نامه «فرهنگ پویا» و برخى از سایت‏هاى اینترنتى، ایشان را متهم به نفى نظریه‌ی «انتصاب» و حمایت از نظریه «انتخاب» کردند! هفته نامه «پرتو سخن» در این باره چنین نوشت:

«ایشان[آقاى هاشمى رفسنجانى] در آن گفتگو، از نظریه‌ی «انتخاب» ولى‏فقیه دفاع مى‏کند و دیدگاه «انتصاب» را مورد نقد قرار مى‏دهد. مهم‏ترین نکته‏اى که در عرصه‌ی نقد بر آن بیانات باید بدان پرداخت، تضاد گفتارى آغاز و پایان مصاحبه و متغایر بودن نگاه آقاى هاشمى رفسنجانى با نظرات حضرت امام خمینى (رضوان الله تعالى علیه) در باب ولایت فقیه است.»(2)

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۵ دی ۸۵ ، ۱۹:۵۵

مقدمه

در فلسفه‌ی سیاست، بحث از مشروعیت و حقانیت هر حکومتی از کلیدی‌ترین و مهم‌ترین مباحث است، از این رو اندیشمندان و تئوری پردازان نظام‌های مختلف سیاسی ناگزیر به بحث درباره‌ی آن هستند. اسلام نیز به عنوان یک نظام سیاسی از این قاعده مستثنی نیست اما این بحث نیز همانند بسیاری از مباحث دیگر، دست‌‌خوش اختلاف نظرهایی شده است. این‌که دین اسلام حکومت را مخصوص به فقها دانسته یا آن را به مردم واگذار کرده است و اینکه در صورت اختصاص حکومت به فقها (در عصر غیبت) ملاک تنها نصب الهی است و یا تلفیقی از نصب الهی و رأی مردم، مسأله‌ای است که در سال‌های اخیر مورد چالش گروه‌ها و شخصیت‌های علمی و سیاسی قرار گرفته و از این رهگذر اختلافات علمی میان متفکرین و اسلام‌شناسان بزرگ، در سطح رسانه‌ها و افکار عمومی انعکاس یافته است.

شخصیت‌هایی چون امام خمینی(ره)، آیت الله جوادی آملی، آیت الله مصباح یزدی و بسیاری دیگر از فقهای گذشته و معاصر منشأ حکومت فقیه را تنها و تنها بر اساس نصب عام فقها از جانب خداوند دانسته و رأی مردم را به عنوان عاملی برای تحقق و عینیت بخشیدن به این حکومت (مقبولیت) ارزیابی می‌کنند.

گروه دیگری از فقهای معاصر، منشأ دینی حکومت فقها را تلفیقی از صلاحیت نفس الامری فقها (بر اساس نصب عام الهی) به علاوه‌ی ضمیمه شدن رأی و نظر مردم می‌دانند. به عبارت دیگر این گروه رأی مردم را افزون بر مقبولیت بخشی به حکومت جزء دخیل در شرعی بودن آن ارزیابی می‌کنند. شخصیت‌هایی چون آیت الله منتظری(1)، آیت الله مکارم شیرازی(2)، آیت الله مشکینی‌(3)و برخی دیگر از فقهای معاصر از این نظریه دفاع می‌کنند.

در کنار این دو گروه از فقها برخی دیگر از شخصیت‌های غالباً سیاسی را می‌توان نام برد که تنها عامل حقانیت حکومت را رأی و نظر مردم دانسته و مسأله‌ی نصب عام فقها برای حکومت را به هیچ وجه قبول ندارند. شخصیتی چون محمد مجتهد شبستری از جمله‌ی این افراد است.(4)

اما آنچه این مقاله در صدد بررسی آن است پاسخ به این پرسش است که نظر آیت الله هاشمی رفسنجانی - به عنوان شخصیتی که اجتهاد و تفکر بالای اسلامی وی مورد تأیید مقام معظم رهبری قرار گرفته(5)- درباره‌ی منشأ حکومت فقها کدام یک از سه نظریه‌ی مذکور است؟!

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۲ مهر ۸۵ ، ۰۶:۲۴